Czym jest powództwo przeciwegzekucyjne ?

Powództwo przeciwegzekucyjne to instytucja wykorzystywana przez dłużników w obronie własnych interesów podczas toczącego się postępowania egzekucyjnego. Celem wzniesienia powództwa przeciwegzekucyjnego jest pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności w części bądź całości poprzez uzasadnienie, iż toczące się postępowanie jest bezzasadne bądź bezprawne.

Wbrew powszechnej opinii, dłużnik nie może wnieść powództwa przeciwegzekucyjnego w każdym przypadku. Instytucja ta jest dozwolona tylko w sytuacjach wyszczególnionych w art. 40 Kodeksu postępowania cywilnego. Dłużnik może zatem wystąpić do sądu z powództwem, gdy nie zgadza się z obowiązkiem stwierdzonym w tytule egzekucyjnym bądź kwestionuje ten obowiązek, po nadaniu klauzuli wykonalności doszło do zdarzenia, które spowodowało wygaśnięcie zobowiązania itp. Forma powództwa przeciwegzekucyjnego zależna jest od zaistniałej sytuacji – powodu, dla którego go wnosimy: o pozbawienie klauzuli wykonalności prawomocnego tytułu wykonawczego bądź o ustalenie nieistnienia należności lub o umorzenie dotychczasowo prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Instytucja powództwa przeciwegzekucyjnego stanowi „barierę ochronną” praw materialnych dłużnika. Należy nadmienić, że wniosek składany jest do sądu przeciw wierzycielowi, nie zaś przeciw komornikowi. Komornik nie ma obowiązku, a nawet prawa badać zasadności tytułu wykonawczego. Jednostka ta działa na wniosek wierzyciela w granicach prawa. Powództwo przeciwegzekucyjne wytacza się przed tzw. sąd właściwy rzeczowo, a więc sąd okręgu, w którym prowadzone jest dane postępowanie egzekucyjne. W sytuacji, w której nie doszło jeszcze do wszczęcia egzekucji, powództwo przeciwegzekucyjne wytacza się zgodnie z miejscem zamieszkania pozwanego lub siedziby pozwanej osoby prawnej.